Khi nào bị trừ cọc, khi nào được trả đủ
Tranh cãi về cọc gần như luôn xảy ra vào ngày cuối, khi cả hai bên đều vội và không còn gì để đối chiếu. Phần lớn có thể tránh được nếu bạn biết trước chủ nhà thường trừ cọc vì gì, và chuẩn bị bằng chứng từ ngày đầu.
Ba lý do trừ cọc thường gặp
Đọc lại điều khoản cọc trong hợp đồng, bạn thường thấy ba nhóm lý do:
- Hư hỏng trong phòng. Tường, sàn, cửa, thiết bị đi kèm phòng bị hỏng hoặc bẩn quá mức so với lúc nhận.
- Nợ phí. Tiền phòng tháng cuối, điện nước chưa chốt, phí dịch vụ, phí xe còn thiếu.
- Trả phòng trước hạn, hoặc không báo trước đủ thời gian ghi trong hợp đồng.
Mỗi nhóm được trừ bao nhiêu, trừ một phần hay trừ hết, là do hợp đồng ghi. Nếu hợp đồng chỉ ghi chung chung "vi phạm thì mất cọc", đó là chỗ nên hỏi ngay từ lúc ký, không phải lúc trả phòng.
Cái nào hợp lý, cái nào nên hỏi lại
Nợ phí là khoản dễ thống nhất nhất: có số công tơ, có số tháng, cộng lại là ra. Bạn chỉ cần được xem cách tính.
Hư hỏng là chỗ hay tranh cãi, vì phải phân biệt hao mòn tự nhiên với hư do người dùng. Tường ố nhẹ sau một năm ở, nệm lún, sơn bạc màu: đó là thứ xảy ra với bất kỳ ai ở. Lỗ khoan tường, cửa gãy bản lề, vết cháy trên mặt bếp: đó là thứ có người gây ra. Nếu chủ nhà trừ cả hai loại như nhau, hỏi lại: khoản nào là hao mòn, khoản nào là hư hỏng, và mỗi khoản tính thế nào.
Trả trước hạn thì đọc đúng điều khoản: bạn đã báo trước đủ thời gian chưa, và hợp đồng nói mất gì trong trường hợp đó. Có bài riêng về trả phòng trước hạn.
Câu hỏi nên đặt cho mọi khoản trừ: "Anh chị tính khoản này dựa vào đâu?" Câu trả lời hợp lý là một con số có căn cứ: hoá đơn sửa, số công tơ, dòng trong hợp đồng. Câu trả lời "trừ vậy thôi" là chỗ dừng lại.
Chuẩn bị từ lúc nhận phòng
Bằng chứng tốt nhất được tạo ra vào ngày đầu, không phải ngày cuối.
- Chụp ảnh toàn bộ phòng ngày nhận: từng mảng tường, sàn, trần, cửa, ổ điện, thiết bị. Chụp cả vết hỏng có sẵn, cận và rộng.
- Ghi số công tơ điện, nước ngày nhận, chụp kèm.
- Gửi ngay cho chủ nhà qua Zalo. Tin nhắn có ngày giờ và chủ nhà đã nhận. Đó là mốc thời gian không ai cãi được.
- Ký biên bản bàn giao nếu có; không có thì tự viết một tờ, hai bên ký. Bài biên bản bàn giao phòng nói cách viết.
Trong thời gian ở, mỗi lần báo hỏng cũng nhắn qua Zalo kèm ảnh. Ngày trả phòng, lịch sử tin nhắn đó cho thấy hỏng từ khi nào và bạn đã báo chưa.
Ngày trả phòng: làm cùng nhau
Đừng trả chìa khoá rồi đi. Hẹn chủ nhà một buổi, đi cùng nhau qua từng thứ:
- Đối chiếu phòng với ảnh và biên bản ngày nhận.
- Chốt số công tơ điện nước tại chỗ, chụp lại.
- Cộng các khoản còn thiếu thành một con số, ghi ra giấy.
- Thống nhất số cọc trả lại và ngày trả. Nếu chủ nhà cần thời gian kiểm tra thêm, hỏi cụ thể mấy ngày.
- Ký nhận: bạn đã giao phòng và chìa khoá, chủ nhà đã nhận, cọc còn lại bao nhiêu.
Nhận tiền cọc xong mới coi như xong. Nếu chủ nhà hẹn trả sau, giữ tờ ký nhận và tin nhắn xác nhận.
Nếu không thống nhất được
Trước hết, đối chiếu bằng thứ đã có: ảnh ngày nhận, biên bản, tin nhắn báo hỏng, hợp đồng. Phần lớn bất đồng dừng ở đây khi cả hai nhìn cùng một tấm ảnh.
Nếu vẫn không xong, đề nghị chủ nhà ghi ra giấy khoản trừ và lý do, ký tên. Bạn giữ tờ đó cùng toàn bộ bằng chứng. Bài này không thay cho tư vấn pháp lý; nếu khoản tiền đủ lớn để bạn muốn đi tiếp, hãy hỏi người có chuyên môn với đầy đủ giấy tờ trong tay.
Sắp chuyển chỗ và đang tìm phòng mới? Trên mỗi trang phòng ở danh sách phòng đang trống, tiền cọc được ghi sẵn, nên bạn biết trước khoản mình sẽ gửi ở chỗ mới trước khi đi xem.